امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی و افزایش سطح ارتباطات در جوامع، ارتباط مستقیم و روش های سنتی اطلاع رسانی، دیگر پاسخ گوی عطش روز افزون جوامع پیچیده امروزی نیست، چرا که مردم در عصر جدید سخت تشنه دانستن و تحلیل کردن پردازش اطلاعات و اخبار هستند.
در همین راستا نیز شیوه ها و ابزار و وسایل نوین رسانه ای و ارتباطی به میدان آمده و توانسته با وسعت و سرعت انتقال اطلاعات و اخبار، فاصله ها را از میان بردارند.
از همین رو از حدود یک قرن پیش نخستین دفاتر روابط عمومی تاسیس شد تا سازمان ها نیز به نوعی در تلاش و مسابقه اطلاع رسانی و تاثیر برافکار عمومی شرکت کنند.
امروزه ارائه چهره واقعی و شفاف هر سازمان به مردم، از وظایف مهم روابط عمومی است و اگر این درک بوجود آید که مردم یا همان سرمایه های اجتماعی، صاحبان اصلی هر سازمان و نهاد هستند و بدون وجود آن ها سازمان معنی نخواهد داشت، در مییابیم که باید به روابط عمومی حرفهای، به دیده یک عنصر و یک لازمه در هر سازمانی نگریسته شود.
سرمایه اجتماعی به عنوان منبعی برای سازمان ها و افرادی است که با استفاده از آن می توانند دیگر سرمایه ها و ظرفیت های بالقوه ی خود را شکوفا نمایند.
ارتباطات و بویژه روابط عمومی ، نقش مهم و بی بدیلی در تولید و بازتولید سرمایه اجتماعی جوامع و سازمان ها دارد و بسیاری از اندیشمندان و جامعه شناسان بر این باورند که سرمایه اجتماعی از شبکه های مرتبط ارتباطات و مراودات اجتماعی به وجود می آید.
بدون شک یکی از منابع مهم تولید سرمایه اجتماعی سازمان، روابط عمومی به عنوان تسهیل گر و مرکز ثقل ارتباط درون و برون سازمانی در دستگاههای اجرایی و مرکز گردش و انباشت اطلاعات است.
اگر به تاریخ اسلام هم مراجعه کنیم متوجه خواهیم شد آنچه سرمایه اجتماعی را گرداگرد پیامبر اعظم جمع کرد، تکیه آن نبی مکرم اسلام بر ارتباطات و روابط عمومی بالا بود.
پیامبر اسلام (ص) از ارتباطات و روابط عمومی برای متبلور ساختن افکار عمومی استفاده می کردند و سعی در متقاعد و مجاب ساختن مردم داشتند تا یک دین جدید با اصول جدید، قوانین و روش جدیدی از زندگی را که بر پایه ی احترام به انسان ها، برابری با عدالت، صلح و همدلی قرار داشت، بپذیرند.
ایشان یا به صورت شفاهی توضیح می دادند یا به صورت عملی، با نشان دادن عمل خویش نحوهی اجرای دستور الهی را به مسلمانان می آموخت.
حدیث و سنت حضرت محمد (ص) چراغ راه مسلمان است؛ بدون ارتباطات، روابط عمومی، رفتار و سلوک شایسته و حکومتی مناسب، حضرت هرگز قادر نبود تعالیم اسلام را در میان قریش و شبه جزیره ی عرب و سراسر دنیا منتشر کند.
موفقیت حضرت محمد (ص) در مأموریت بسیار مشکلش، تا حد زیادی مدیون مهارت های ارتباطی، روابط عمومی، سلوک، اصول اخلاقی و اخلاقیات، تواضع، سخاوت، شکیبایی، شخصیت، منش و تبحر او در زمینه ی شفاف ساختن افکار عمومی و نیل به رضایت بود.
با توجه به موارد ذکر شده به اهمیت و جایگاه روابط عمومی در هر سیستم حکومتی و سازمان ها و نهادها پی می بریم و دستگاهها برای ارتباط بسیار خوب با آحاد جامعه و تقویت سرمایه های اجتماعی نیازمند یک روابط عمومی زنده و پویا هستند.
سرمایه اجتماعی فاکتور مهم توسعه و یشرفت هر جامعه است و یکی از اصلی ترین مولفه هایی که رشد و توسعه و پیشرفت را ارتقاء می دهد، همراهی و همدلی مردم جامعه یا همان سرمایه اجتماعی با مسئولان و دست اندرکاران اجرایی است.
آنچه که در جنگ اخیر باعث ناکامی دشمنان ایران گردید، مبعوث شدن همان سرمایه اجتماعی و دفاع از وطن و ایستادگی در برابر زورگویی و همراهی و همدلی توأمان با نیروهای مسلح بود که باید مسئولان قدردان این سرمایه اجتماعی باشند.
امید است روز روابط عمومی بهانه ای باشد برای ارتباط بهتر سازمان ها و نهادها با مردم عزیز میهن اسلامی که به معنای واقعی سرمایه های اصلی این نظام مقدس هستند و در دوران پسا جنگ و ان شاالله پیشرفت و بازسازی و توسعه ایران مقتدر نقش سرمایه اجتماعی بسیار مهم است و وظیفه روابط عمومی ها برای حفظ این ارتباط و همدلی مهم و تأثیرگذار است.
یادداشت از؛ سیدمرتضی اولادعلی- کارشناس ارشد روابط عمومی و ارتباطات و دبیر شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر کیش
